Een student die zelf ervaring heeft met geweld, geëmotioneerd raakt of zich terugtrekt. Of een student die een persoonlijk verhaal vertelt in de klas. Bekijk hier het verhaal van Daan en het verhaal van Sherezade en lees aanvullende tips.

Een student met een eigen ervaring op het gebied van huiselijk geweld, kindermishandeling of seksueel geweld kan lessen over deze thema’s lastig vinden. Een student kan zich terugtrekken, emotioneel worden, in tranen uitbarsten, of een zogenaamde zelfonthulling doen in de klas. Ook kunnen andere studenten heftig reageren op een persoonlijk verhaal van een student. Daarbij kunt uzelf als docent ook geraakt worden.

Persoonlijke verhalen

Jan Deen (hbo docent, Saxion Enschede) laat zien hoe hij dit aanpakt in zijn lessen over huiselijk geweld. Sherezade vertelt in de eerste film het verhaal over haar verkrachting. Ze doet dit in de les naar aanleiding van het carrouselspel. Daan vertelt in de tweede film zijn verhaal over huiselijk geweld. Beide verhalen zijn opgenomen met een acteur.
Let op: onderstaande film is geen instructiefilmpje maar ter inspiratie voor uw eigen lessen.

 

 

Jan Deen, Saxion Enschede:
“Ik geloof in de kracht van mensen. Als een student een persoonlijk verhaal vertelt in mijn klas, dan waardeer ik dit! Het is een stap op de weg naar persoonlijke verwerking die belangrijk is voor de ontwikkeling als professional.”


Tips voor omgaan met persoonlijke verhalen in de klas

  1. Een zelfonthulling van een student. Een student kan tijdens de les komen met een persoonlijk verhaal of een eigen ervaring met het onderwerp van de les. Op welke manieren kunt u hiermee omgaan? Hieronder een aantal tips.
    • Grens? Vraag de student of hij of zij zeker is dit verhaal te willen delen met de groep. Soms gaat iemand mee in de dynamiek van de werkvorm of groep en onbewust de eigen grens over. Door een moment in te bouwen van bezinning, kan de student even nadenken of hij of zij deze persoonlijke informatie echt met de hele groep wil delen, of bijvoorbeeld alleen met u als docent. Een student moet niet het gevoel krijgen dat u het verhaal liever niet hoort. Het kan voor de student voor het eerst zijn dat hij of zij zijn verhaal gaat vertellen. Maak hierbij zelf de inschatting.
    • Bedanken. Als een student een zelfonthulling doet is het belangrijk dat u de student bedankt voor de openhartigheid en het vertrouwen om deze informatie te delen.
    • Bewaak. U wilt ook voorkomen dat dit verhaal als een lopend vuurtje door de school gaat. Herhaal de gemaakte afspraken over veiligheid nog eens: wat hier besproken wordt blijft binnen de groep. Benoem dat het aan de student is om het eventueel over de situatie te hebben buiten de klas. De studenten mogen wel buiten de les praten over wat het met henzelf doet om een verhaal over geweld te horen. De stelregel hierbij is: praat buiten de les alleen over jezelf en niet over de ander.
    • Beroepspraktijk. Koppel het verhaal van de student aan de latere beroepspraktijk. In de zorg-, agogische of sociale opleidingen kunnen studenten deze verhalen in hun beroep ook tegenkomen. Zo betrekt u de klas ook weer bij het persoonlijke verhaal van de student.
    • Zorgstructuur. Vraag de student of dit zo goed is voor hem of haar. En bied de mogelijkheid om er na de les in een individueel gesprek over door te praten. U kunt dan de zorgroute binnen de school benoemen, als dat nodig is.
    • Hoe verder? Vraag allereerst de student of hij of zij nog ergens behoefte aan heeft of dat jullie weer verder kunnen met de les. Zo niet, vraag dan wat de student nog nodig heeft om verder te kunnen (even een glas water halen, korte pauze inlassen). Stel de klas dezelfde vraag.
    • Valkuil. Het is belangrijk om niet alleen aandacht te hebben voor het individu en de student die zijn/ haar verhaal vertelt. Blijf ook oog houden voor de hele klas. Begrens als dat nodig is voor het individu, en/ of voor de rest van de groep.
       
  2. Een student die wegloopt uit de klas. Een student kan tijdens uw les emotioneel worden en de klas uitlopen. U en de klas weten niet waarom de student wegloopt. U weet niet wat er speelt, maar er zijn wel een aantal zaken waar u aan kunt denken.
    • Maatje. U kunt van te voren afspraken met uw studenten maken over dit soort situaties. U kunt de studenten bijvoorbeeld maatjes laten vormen, zodat er een maatje met de student mee kan lopen. Ook kunt u ter plekke vragen of iemand even mee wil lopen, of inschatten dat het beter is om de student alleen te laten gaan. Vraag altijd of de student na de les nog even terug wil komen.
    • Klas. Bespreek de situatie in de klas zonder op de persoonlijke situatie van de weggelopen student in te gaan. Benoem dat het emotioneel worden tijdens dit soort lessen niet per definitie betekent dat deze student zelf ervaring heeft met één van deze onderwerpen. Herhaal eventueel de gemaakte afspraken over veiligheid nog eens. En benoem dat het aan de weggelopen student is om het al dan niet over de situatie te hebben. Vraag de klas of ze weer verder kunnen (afhankelijk van de situatie). Zo niet, vraag dan wat ze nodig hebben om weer verder te kunnen, bijvoorbeeld vijf minuten stoom afblazen of pauze.
    • Na de les. Als de student na de les is teruggekomen, vraag dan of hij of zij er nog iets over wil vertellen. U kunt de zorgroute binnen de school benoemen, als dat nodig is. Ook kunt u vertellen wat u tegen de achtergebleven studenten in de klas gezegd heeft.

Bekijk de infographic met tips over omgaan met persoonlijke verhalen in de klas.