Ervaringskennis

Als iemand de eigen ervaringen analyseert en erop reflecteert doet hij of zij nieuwe inzichten op die voor meer mensen kunnen gelden. Ervaringskennis ontstaat door ondervinding. Het uitwisselen van ervaringen kan helpen ontdekken of de ervaringen door anderen herkend en erkend worden (Trimbos-instituut, 2011:11).

Het HEE-programma2 heeft de basis gelegd voor het ontwikkelen van ervaringskennis in de GGZ.

Pijlers van het HEE-programma (Boevink & Droës, 2005):

  • Met anderen communiceren over ervaringen die tot dan toe alleen zijn ondergaan;
  • Afstand nemen van ervaringen en erop reflecteren (het eigen verhaal maken);
  • Van een ik-verhaal een wij-verhaal (ervaringsverhaal) maken;
  • Het ervaringsverhaal bruikbaar maken voor kennisoverdracht aan medecliënten, studenten en professionals.

Ervaring

Het eerste niveau betreft de ervaringen die mensen opdoen over hun aandoening of beperking. Elke ervaring is uniek. LIVE maakt daarbij een onderscheid tussen ervaring als beleving en als kennis. De betekenis die iemand aan de ervaring ontleent levert ‘een eigen weten’ op. Er is sprake van meer overdraagbare kennis als iemand iets kan en weet waar de ander ook iets aan kan hebben (Trimbos-instituut, 2011:11).

Ervaringsdeskundigheid

Ervaringskennis ligt ten grondslag aan deskundigheid. Ervaringsdeskundigen zijn in staat hun individuele ervaring in collectieve kennis te vertalen en dit over te brengen aan anderen. De rollen en toepassing van de deskundigheid verschillen echter per werkveld en daarmee ook de opvatting over ervaringsdeskundigheid.  Belangrijkste pijlers van ervaringsdeskundige inzet in de hulpverlening zijn stigmabestrijding en herstelondersteunende visie op zorg. Bron: Aan het woord.

Bronnen en organisaties

Stichting Zijweg: de belangenbehartigingsorganisatie voor vrouwelijke slachtoffers van huiselijk geweld en stalking.

Leven in plaats van Overleven, uit Krachtbundel van Stichting Zijweg (2011). Ervaringsverhaal van slachtoffer van partnermishandeling. Met name te gebruiken voor andere slachtoffers van partnermishandeling en voor docenten die met slachtoffers werken. Ervaring van een slachtoffer dat hulp heeft gezocht en uiteindelijk gekregen.

Anoniem online hulpverlening Nederland. Ervaringen van mensen met kindermishandeling en huiselijk geweld.

De kracht van spreken: dertig levensverhalen over seksuele kindermishandeling. Verkrijgbaar in de boekhandel voor € 18,50.

De verschillende COC-afdelingen maken gebruik van ervaringskennis bij voorlichting over homo- en biseksualiteit in het onderwijs. Sommige doen dat ook in het MBO, op ROC's. 

Transvisie biedt ervaringskennis en deskundigheid via lotgenotencontact.

Via Niet alleen anders vinden jongeren andere lesbische, homoseksuele, biseksuele en transgender-jongeren die activiteiten organiseren gebaseerd op gedeelde ervaringen.